Odkryj marmury karraryjskie – przewodnik część 3.2 – Bianco Venato

Pomimo iż ilość marmurów nazywanych Venato zmniejszyła się w stosunku do przeszłości, co pozwoliło uznać grupę Venati/Bianchi Venati za jedną z głównych odmian marmurów karraryjskich, nadal pozostaje ona wyjątkowo różnorodna i obejmuje:
– materiały o gęstym, intensywnym użyleniu tworzącym grube pasy przerostów oraz spore plamy. Niektóre z nich mogą nawet wyglądem przypominać brekcje.  
– Materiały z wyraźnym wzorem użylenia stworzonym przez liczne, cienkie przerosty, plamki oraz drobinki.
– Materiały, które nawet profesjonalne oko z trudem odróżnia od grupy Bianco Ordinario.

W dawnych czasach odmiany Bianco Venato z gęstym, uderzającym wzorem użylenia nazywano „Venato forte” (forte oznacza „silny”, w przypadku marmuru można przetłumaczyć jako „intensywny”) lub „Venato di vena grossa” (Venato z grubymi żyłami). W przypadku, gdy tło pokryte jest wstęgami żył oraz przerostami w kształcie plam lub gdy materiał wyglądem przypomina brekcję, często mówiono również o “Venato di macchia grossa” (Venato z dużymi plamami), „Bianco Macchiato” oraz „Macchiato”. W języku włoskim przymiotnik „macchiato” jest określeniem wieloznacznym, które w odniesieniu do marmuru oznacza dosłownie „poplamiony przerostami w formie pasów, fal, kropek, ciapek wyraźnie kontrastujących  z kolorem tła”. Mimo to, większość tłumaczeń z języka włoskiego na angielski przekłada „macchiato” jako „spotted”, czyli „plamisty”, „pstrokaty”. Od początku XX wieku wszystkie wspomniane wyżej nazwy stopniowo wychodziły z użycia, a intensywnie użylone materiały należące do grupy Venati zaczęły być promowane jako Bianco Venato lub po prostu Venato. Niemniej jednak ciągle rosnąca liczba sprzedawców oferuje je swoim klientom jako Statuarietto lub nawet Calacattę, jeżeli dana partia wyglądem przypomina brekcję. W przyszłych artykułach nakreślimy relację między grupą Venati i Statuarietto. Wracając do wątku nazywania odmian Venato zbliżonych do brekcji Calacattą, chcemy jedynie przekazać, iż faktycznie do początku XX wieku nawet najbardziej typowe odmiany Calacatty były często określane mianem “Venato di macchia grossa” lub “Venato di vena grossa”,         lecz wynikało to z faktu, iż w tamtych czasach Venato nie było synonimem dla Bianco Venato (zgodnie z wyjaśnieniem podanym w pierwszej części bieżącego artykułu opublikowanego w ostatnim numerze Kuriera Kamieniarskiego). Przedstawiając grupę marmurów o nazwie Calacatta, podamy definicję, która ostatecznie wyjaśni ten temat. Na razie wystarczy podkreślić, iż Bianco Venato – nawet wyglądem przypominające brekcję – całkowicie różni się od właściwej Calacatty. Jeżeli natomiast wzór użylenia Bianco Venato przypomina arabeskę (ornamentową formę dekoracji), z pewnością poprawne będzie tutaj użycie nazwy Arabescato.   

Materiały o wyraźnym wzorze użylenia skomponowanym z cienkich żyłek, plamek, drobinek są prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalnym podtypem i nawet amatorzy kamienia naturalnego nieposiadający głębszej wiedzy na temat marmurów karraryjskich z łatwością skojarzą je z odmianami Bianco Venato. Ciekawostką jest, iż Karraryjczycy zawsze opisywali intensywnie użylony biały marmur z cienkimi przerostami (zwłaszcza ciemnymi i wyraźnymi) przymiotnikiem „scritto”, co dosłownie znaczy „popisany”, „zapisany” jak kartka papieru. Przeciwieństwem „scritto” jest „unito”, czyli materiał o jednolitym, delikatnym i subtelnym użyleniu. Warto zapamiętać znaczenie pojęć „scritto” oraz „unito”, gdyż są one standardowymi określeniami w Carrarze, służącymi do opisania ogólnego wyglądu marmurów należących do grupy Venati oraz podtypów Bianco Ordinario. Z pewnością większość zainteresowanych kojarzy też nazwę „Venatino”, jednak nie ma pewności, co dokładnie oznacza. Otóż Venatino to Bianco Venato z jasnym kolorem tła oraz licznymi żyłkami o grubości od około milimetra do około centymetra biegnącymi w różnych kierunkach. Powstały wzór jest elegancki, stosunkowo intensywny a całokształt stonowany i lekki. Podsumowując, materiał, który niegdyś określono by jako „Venato forte”, lub który mógłby być opisany jako „troppo scritto” („troppo” w języku włoskim oznacza „nadmiernie”) nie powinien nosić nazwy Venatino. W ciągu ostatnich dziesięcioleci nazwa Venatino Statuarietto zyskała na popularności. W rzeczywistości wzór użylenia oraz ogólny wygląd niektórych odmian Bianco Venato zdecydowanie przypomina Statuarietto, stąd jej stosowanie jest w zupełności zasadne. Z tego samego powodu zdarza się, iż materiały o powyższej charakterystyce promowane są jako Statuarietto. Wspomniany temat jest źródłem wielu nieporozumień wśród osób zainteresowanych kamieniem oraz chcących pogłębić swoją wiedzę na temat marmurów wydobywanych w okolicach Carrary, tak więc w najbliższych artykułach przedstawimy poprawną definicję Statuarietto, która pomoże rozróżnić podtypy Venato zbliżone do Statuarietto od właściwego Statuarietto.     

Wyróżnia się kilka podtypów Bianco Venato, które ciężko rozróżnić od Bianco Ordinario – zwłaszcza kiedy obie odmiany wydobywane są z tego samego kamieniołomu. Carrara posiada kamieniołomy, w których bloki Bianco Ordinario i Bianco Venato wydobywa się w odległości kilkudziesięciu metrów, stąd podobieństwo względem ziarna oraz koloru tła. W praktyce jedyną istotną różnicą jest forma użylenia: Ordinario posiada przerosty rozproszone w różnych kierunkach, natomiast Venato charakteryzuje się użyleniem biegnącym w jednym kierunku. Przerosty w niektórych odmianach Venato mogą być tak delikatne, iż nawet ich sprecyzowane ukierunkowanie jest słabo widoczne, podczas gdy niektóre bloki Ordinario mogą posiadać liczne, wyraźne żyły, plamki oraz drobinki. W takich przypadkach ciężko jest określić precyzyjnie rodzaj danego marmuru osobom niebędącym prawdziwymi ekspertami w dziedzinie. Starsze pokolenia Karraryjczyków doskonale zdawały sobie sprawę z opisanej trudności, dlatego wprowadzono kolejną nazwę – Ordinario Venato. Z wielu powodów, o których wspomnimy w kolejnych wydaniach, uważamy, iż wielką szkodą jest praktycznie całkowite wykorzenienie się powyższej nazwy w obecnych czasach. Podsumowując wątek, materiały kiedyś nazywane Ordinario Venato obecnie określa się jako Bianco Carrara lub Venatino.